Toplu alanlarda sigara kullanımının kanunen zorlaştırılması, sigarayı bırakma sürecinde sanıldığı kadar da etkili olamıyor. Klinik Psikolog Reyan Kanyas, “Hangi çözüm yöntemiyle olursa olsun, hem içenlerin hem de içmeyenlerin sigara kullanımını azaltmak amacıyla bilinçlenmeye ve daha fazla aktifleşmeye ihtiyacımız var. Bu, hem kişinin kendisi çabasıyla hem de yakınların desteğiyle kazanılabilecek bir savaştır. Herkes sigarayı bırakabilir” diyor.
Zaman içerisinde fiziki nikotin ihtiyacı ve el-ağız alışkanlıklarına, davranışsal şartlanmalar da ekleniyor.
Klinig Psikolog Reyan Kanyas, en fazla sigara içmeye neden olan 8 nedeni şöyle sıralıyor:
Kahve veya alkol tüketirken
Yemekten sonra
İşe mola verildiğinde
Sinirlenince
Heyecanlanınca
Keyiflenince
Direksiyonda
Kül tablası, sigara, çakmak görünce
SİGARA İÇEN, İÇMEYENLE ÇATIŞIYOR
Sigara içen kişi yakın çevresinde içmeyenler ile sorunlar yaşıyor. Sigara içmenin yasak olduğu iş ve sosyal ortamlarda da sorunlar olabiliyor. Sigara içen kişilerin zararlarını bilseler de bu bağımlılıktan kurtulamayacaklarını varsayarak bu sorunları beyinlerinin gerisine ittiklerini söyleyen Reyan Kanyas, şöyle konuştu:
“Sigara içen kişi bir süre için sigara içemeyeceği toplantı uçak-otobüs yolculuğu, sinema gibi durumlarda huzursuz ve sinirlidir. Bu ruh hali etrafına yansır. Ayrıca etrafındaki sigara içmeyen kişiler tarafından, etrafa yaydığı kötü koku ve dumandan dolayı olumsuz algılanıyor. Yanına yaklaşmak istemeyen ve kalabalık ortamlarda tanımadığı kişilerle bile çatışma yaşayabiliyor” dedi.
BIRAKIRKEN AİLENİN DESTEĞİ ÇOK GEREKLİ
Sigarayı herkesin bırakabileceğini belirten Kanyas, birçok kişinin kendi başına bırakabildiği gibi, bazı kişilerin de ilaç tedavileri, grup psikoterapileri, nikotin sakız ve bantları gibi tedaviler yardımıyla bırakabildiklerine değindi.
Sigara bırakmaya yardımcı bazı davranışsal yöntemler:
Tarih belirlemek yararlı: Sigara bırakma tarihinin doğum günü gibi önemli bir tarih olması, bunun ilan edilmesi büyük yarar sağlar.
Sigara içme alışkanlıkları incelenmeli: Bırakmadan evvel sigaranın içildiği durumlar ve saatlerin not edilmesi gereklidir.
Sigarayı bırakma nedenleri belirlenmeli: Kişilerin sigarayı bırakma nedenleri farklılık gösterse de en öne çıkan iki neden sağlıklı yaşamak ve çocuklarına iyi örnek olma isteğidir.
BIRAKMA EVRESİNDE İŞE YARAYACAK 9 ÖNERİ!
1- Sigara bırakıldığında ilk günler çok önemlidir. Eğer sigara bir hekimin süpervizörlüğünde bırakılıyorsa ilk iki hafta düzenli görüşme ve sonra 1, 3, 6 ve 12 aylarda görüşme faydalıdır.
2- Görüşmelerde sigarayı bırakmış kalma durumu, motivasyonun sürekliliği, yeniden başlama (relaps) eğilimi değerlendirilir.
3- Sigaraya yeniden başlama eğilimleri, sigara içmenin bırakıldığı ilk haftalar içinde olmaktadır. Bırakan kişi ilk iki kontrolüne kadar sigara içmemişse bırakmış kalma olasılığı yüksektir.
4- Ancak yeniden başlamalar başarısızlık olarak değerlendirilmemeli ve yeniden bırakma yönünde kişi motive edilmelidir.
5- Sigarayı azaltarak bırakanların yeniden başlama ihtimali bir anda keserek bırakanlara göre daha çoktur.
6- Sigara bırakıldığında ilk günler 3-5 dakika süren sigara isteği dalgaları sıklıkla gelecektir. Bu dalgaların kişinin sigara içme alışkanlıklarına göre, önceden de farkedilebilecek zaman ve durumlarda gelmesi, bırakma açısından kolaylık sağlar. Sigaranın zararlarına yoğunlaşarak veya bir arkadaşı ile sohbet ederek bu dalgayı atlatabilir.
7- Aynı zamanda sigarayı bırakan kişi için el alışkanlığının yerini alacak başka el ve ağız alışkanlıkları oluşturulur. İlk günler sigara içilen sosyal ortamlardan uzak kalarak 3-5 dakikalık dalgaların gelme sıklığının azaltılmasına çalışılır.
8- Bol sıvı gıda ve meyve tüketilerek hemen ağız alışkanlıkları değiştirilir hem de sağlıklı beslenilerek kilo alınmasının önüne geçilir.
9- Egzersize başlamak sigara bırakma sırasında görülen fazla yemenin getireceği fazla kilolar ve motivasyon açısından faydalıdır.
|
